همه می گفتم و می گویند (جانم حسین) و این یعنی؛ (جانم فدایت یا حسین). این سخن چقدر زیبا و لطیف است و چرا نگویند؟! و چرا جان خود را فدای حسین نکنند که با حماسه جاودانه خود، شرف و عرت و کرامت و دین و دنیا و آخرت همه را حفظ و به آنان هدیه کرد؟
و با راستی اگر تا قیامت هم بگویند، باز هم کم گفته اند.
...اما در این دنیا، یک نفر (جانم حسن) نیز گفت! اگر چه حسین را نیز بارها و بارها بر بلندای مدح و ثنای خویش نشاند و سرتاپای او را در کودکی بوسید. و در غم مصیباتش درّ و گوهر از صدف دیده ریخته بود و در قول و عمل(جانم حسین) سروده بود.
آری حضرت ختم رسالت پیامبر گرامی اسلام(ص)؛ در یک صحنه بس زیبا که همه می گفتند (جانم حسین)، حضرتش این ترانه ملکوتی و حکیمانه را ترنم کرد:(جانم حسن، جانم حسن...)
در آن صحنه، حسن و حسین در سنین کودکی با هم کشتی می گرفتند. حسین شش ماه از برادر کوچکتر بود. از سوی دیگر خاندان وحی همه به علم آسمانی می دانستند که او کربلائی و عاشورائی است و شهادت مظلومانه جانگدازش زمین و زمان و همه آفرینش را به سوگ خواهد نشاند. از این روی، پدر و مادر،- یعنی علی و فاطمه- که سلام همه هستی نثارشان و جان عالم فدایشان باد و نیز جبرائیل امین و تمامی فرشتگان برای تشویق می گفتند:(جانم حسین، جانم حسین...)
اما در اینجا یک نفر می گفت:(جانم حسن، جانم حسن...)
و او (یک نفر) نبود؛ بلکه مساوی با تمام آفرینش و از آن نیز برتر بود. پیامبر بزرگوار فرمود:(دیدم همه می گویند (جانم حسین) و کسی به فرزندم (حسن) التفات ندارد، از این رو گفتم: (جانم حسن))
***************************
از آنجا که سرتاپای گفتار،کردار و سیره ارزنده و سازنده آن بزرگوار سرشار از علم ، حکمت، حقیقت و ژرفایی و والائی است، بنابراین حتی همین گفته پیامبر بزرگوار نیز رنگ حکمت و حقیقت دارد و باید ژرف به آن نگریست. تحلیل ساده و کوتاه از صلح امام حسن روشنگر این مطلب خواهد بود.
نگاهی مختصر به صلح مجتبوی
قیام سرخ حسین(ع) ثمره و نتیجه صلح سبز امام حسن(ع) بود. این صلح حکیمانه ترین و قهرمانانه ترین نرمش تاریخ به شمار می آید. اگر امام حسین(ع) و یا هر یک از امامان دیگر نیز جای امام حسن(ع) بودند همین گونه عمل میکردند. امام حسن(ع) با صلح خود همان نتیجه عاشورای امام حسین(ع) را گرفت یعنی حفظ اسلام و مکتب سرخ ولایت.آن حضرت خود می فرمود:(کاری که من کردم از تمام آنچه خورشیدبر آن می تابد برتر و بهتر بود)
علاوه بر حفظ اسلام آن حضرت با این صلح تمام یاران و شیعیان راستین خویش را نیز از خطر کشته شدن نجات داد. یاران و شیعیانی که بعضا در لشکر امام حسین (ع)به یاری آن حضرت برخاستنددر حقیقت اگر صلح امام حسن (ع) نبود جه بسا از قیام حسینی نیز اثری نبود.
پس اگر همه میگویند( جانم حسین ) یعنی جانم به فدایت که چنان حماسه ای در عاشورا آفریدی. در این صورت بایدبه طریق اولی بگویند(جانم حسن). جانم فدایت حسن جان که تو نیز حماسه آفریدی که هم در آن زمان اسلام را نجات دادی و حفظ کردی و هم حماسه عاشورای حسینی را پی ریزی کردی.و آن (جانم حسن) که پیامبر (ص) فرمود برای ژرف اندیشان و فرزانگان دنیایی از رمز و راز است که نیک بیندیشندو اندکی از عظمت بی کران حماسه مجتبایی را دریابند آنچه اکنون می آید اندکی از این (اندک) است:
1- فرمود : (جانم حسن)تا همه دریابند که حق بزرگداشت امام حسن رانیز ادا کرد و گرامیداشت امامان دیگر نباید ما را از این امر غافل سازد.
2- فرمود :( جانم حسن) تا همه بدانندباید به یاری مظلوم برخاست و مظلومتر را بیشتر باید یاری کرد.
3- فرمود: (جانم حسن)تا امت همه بفهمندحسن (ع)همچون حسین (ع) امام و رهبر اسلام است.(الحسن و الحسین امامان :قاما اوقعدا:حسن و حسین هر دو امامندچه قیام کنند و چه صلح) در واقع (چه باید کرد)را باید از امام اموخت و تکلیف خود را از امام باید پرسید نه آنکه به امام گفت چه باید کرد چه رسدبه اینکه به او اعتراض هم بکنند و بر او اشکال بگیرند.
4- فرمود (جانم حسن) تا همه قدر صلح مجتبایی را همچون قیام حسینی بدانند و حرمت این حماسه بزرگ را پاس دارند.
5-فرمود:(جانم حسن)تا همگان نیز بگویند(جانم حسن)پیش از آنکه بگویند (جانم حسین)یعنی جانمان نیز فدایت حسن جان که تو نیز عزت،کرامت،عظمت،انسانیت دین و دنیا و آخرت ما را با حماسه خویش خریدی و اسلام را سربلند ساختی.
آری برای چنین امامی و چنین حماسه ای باید جان را فدا کردباشد که اندکی از حقش ادا شود.
و (حسن ) در ادبیات عرب صفت مشبهه است یعنی سر تا پا همه (حسن)دریایی که از خوبی و زیبایی و والایی موج میزند هرچه بگوید و هرچه انجام دهد از جمله آن صلح پر بار و گرانبار ، نه تنها درست و صحیح بلکه زیبا و حسن است زیباتر از آنکه همگان بفهمند و دریابند، زیرا امام و حجت خدا از همه برتر می فهمد و از همه بهتر عمل میکند.
حسن جان تو خود گواه باش که ما از ژرفای وجود،همچون تمام غیب و شهود می گوییم :(جانم حسن، جانم حسن، جانم حسن...)
مرتضی مهدوی یگانه
*********************************************
نیمه رمضان خجسته سالروز جان حضرت ختمی مرتبت(ص) و سبط اکبر او
حضرت امام حسن مجتبی(علیه السلام)
بر شیعیان آن حضرت مبارک باد.
